De emergentie van irreversibiliteit

Veel waarneembare processen kunnen alleen in één richting gebeuren en niet de andere. Zo zal een ijsklontje dat in een glas met water drijft smelten, maar uit water zal nooit spontaan een ijsklontje vormen. Echter geven de natuurkundige wetten van de microscopische wereld geen voorkeur aan een bepaalde tijdsrichting. Deze mismatch is het probleem van irreversibiliteit, dat sinds de 19e eeuw een van de belangrijkste vraagstukken van de natuurkunde vormt. In deze lezing zullen we kijken naar de conceptuele en wiskundige ontwikkelingen rondom dit probleem (welke in 2026 nog tot een Fieldsmedaille hebben geleid!) en ons afvragen hoe goed we tegenwoordig de emergentie van irreversibiliteit uit reversibele microscopische wetten begrijpen.

Nino Dekkers promoveert aan de Technische Universiteit Eindhoven in de wiskunde en houdt zich bezig met de grondslagen van de statistische fysica.