Tussen wiskunde en woorden: taalmodellen verklaard

Hoe werken de taalmodellen achter ChatGPT, Co-pilot, Perplexity en vergelijkbare tools? Deze lezing geeft een overzicht van hoe taalmodellen in elkaar zitten: hoe zit hun architectuur in elkaar, hoe worden deze modellen getraind? Wat gebeurt er als ze gebruikt worden? Hoe kunnen we verder analyseren hoe ze werken? Naast wiskundige aspecten, komen de conceptuelen ideeën aan bod. Want waarom kunnen deze modellen zulke indrukwekkende uitkomsten leveren? En waarom nog steeds zo spectaculair falen?

Antske Fokkens is hoogleraar Computationele Linguïstische Methoden. Het onderzoek in haar leerstoel richt zich op de vraag hoe taal werkt en hoe dit computationeel gemodelleerd kan worden. Deze vraag wordt vaak in interdisciplinaire context beantwoord, door te kijken hoe taaltechnologie in verschillende onderzoeksvelden en toepassingen gebruikt kan worden. Deze context sluit naadloos aan bij het hoofdonderwerp van de leerstoel: gezien hoe taal en onze modellen werken, wat kunnen we verwachten als we ze in de praktijk gebruiken? Wat zijn mogelijkheden en risico’s? Maar ook: wat leren we over de grenzen van onze modellen?